Denkjuf Wendy Aerts over de Global Goals in het onderwijs

Oldenzaal – De gemeente Oldenzaal is een Global Goals gemeente. Dit betekent dat we de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de Verenigde Naties omarmen en vertalen naar beleid en uitvoering. In deze interviewserie delen we verhalen van inspirerende Oldenzalers, die als inwoner, ondernemer of werknemer van een organisatie bijdragen aan een duurzamer Oldenzaal.

In 2019 sloten alle Oldenzaalse basisscholen samen met de gemeente Oldenzaal een Global Deal. Zo ook basisschool de Wendakker van stichting Konot. Wie door het schoolgebouw loopt, ziet direct dat dit een school is met een heel groen karakter. Niet alleen dankzij de vele energiebesparende maatregelen die zijn getroffen in het gebouw, ook in het lesprogramma spelen duurzaamheid en de andere Global Goals een prominente rol. Hierover spreken we Wendy Aerts, Meer- en Hoogbegaafdheidsspecialist, denkjuf én zelf een groot fan van recyclen.

Het ondertekenen van de Global Deal houdt kort gezegd in dat een school belooft een bijdrage te leveren aan een duurzaam Oldenzaal. Die belofte wordt op de Wendakker zeker waargemaakt. Afval wordt hier actief gescheiden, op het dak liggen zonnepanelen en het complete schoolgebouw is voorzien van LED-verlichting. De jaarlijkse besparing aan CO2-uitstoot staat gelijk aan het planten van bijna 900 volwassen eikenbomen, genoeg om drie voetbalvelden te vullen. Daarnaast leren leerlingen hier over klimaatverandering, recycling en andere duurzame thema’s aan de hand van verschillende educatieve programma’s, waaronder die van ‘duurzaamheidsversneller’ Slim Opgewekt Scholen. In plaats van ‘theorie leren uit een boekje’, ligt de focus op de Wendakker op creatief denken, filosoferen, ontdekken en ontwerpen. Voor kinderen die op dit vlak meer aankunnen, zijn er zelfs speciale denkgroepen, waar veel aandacht wordt besteed aan de thema’s uit de Global Goals. Als Meer- en hoogbegaafdheidsspecialist en denkjuf begeleidt Wendy Aerts deze denkroepen.

Wat is een denkgroep precies?

“Op de Wendakker zijn we gespecialiseerd in kinderen die op cognitief vlak meer aankunnen.
De denkgroepen zijn speciaal bedoeld voor deze kinderen met een voorsprong. Bij alle kinderen, zeker uit deze groep, is het belangrijk om talenten te voeden, zodat deze niet wegzakken. Tijdens de denkgroep praten we, denken we na, doen we denkspellen en werken we aan projecten om creatief denken te bevorderen. Dit doen we één keer per week, minimaal een uur aan de hand van verschillende thema’s, die mooi aansluiten bij de Global Goals.”

Welke Global Goals komen zoal aan bod?

“Het jaarthema is dit keer ‘de Aarde’, wat we ophangen aan het boek ‘Samen hier – Wijs worden uit de wereld’ van Oliver Jeffers. Aan dit thema zijn natuurlijk heel veel Global Goals op te hangen. Over hoe je als mensen met elkaar én met de aarde omgaat. Onder de kleuters zijn thema’s als ‘lief zijn voor elkaar’ en ‘recyclen’ duidelijke favorieten. En nee, wat dat laatste betekent, hoeven we ze eigenlijk helemaal niet te leren. Alle kleuters weten al wat recyclen is. Het gezegde ‘jong geleerd, oud gedaan’ klopt niet helemaal. Het gaat erom dat we ervoor zorgen dat ze het niet afleren wanneer ze ouder worden. De wat oudere kinderen zijn bijzonder geïnteresseerd in het onderwerp ‘plastic soup’ en komen met de meest briljante ideeën om dit probleem op te lossen.”

Wat vindt u zelf het beste duurzame idee tot nu toe?

“Oh, dat zijn er zoveel. Ik sta dagelijks versteld van de dingen waar ze mee komen. Eén van de leerlingen uit groep 4 zei ooit: ‘Er zijn 17 goals verzonnen door oude mensen. Ze hadden ons moeten vragen. Ik vind dit niet zo moeilijk. Zij wel’. Als kinderen de ruimte krijgen, ontstaan de meest briljante ideeën. Neem de Duikerdag, in 2018 door drie leerlingen uit groep 4 bedacht voor de Change Maker Challenge van Dopper, een creatieve wedstrijd om een oplossing te vinden voor de plastic soup. Ze waren natuurlijk hartstikke jong en je zag ook dat de jury ze vooral heel schattig vond. Nee, ze hebben niet gewonnen. Maar Dopper kwam daar later toch op terug, want het was écht een goed idee. Sterker nog, het werd op verschillende plekken in de wereld daadwerkelijk uitgevoerd en brak in Florida zelfs een wereldrecord. De drie leerlingen zijn inmiddels te zien in de Dopper promofilm voor de Changemakers Challenge 2020.”

Vertalen de creatieve denksessies zich ook naar concrete acties?

“Zeker! Naast een ouderraad hebben we bij De Wendakker ook een leerlingenraad waarin kinderen (als vertegenwoordiger van hun groep) mee kunnen meepraten over actuele thema’s, waarbij ideeën aangedragen worden. Eén voorbeeld van een duurzaam initiatief is bijvoorbeeld de zwerfboekenkast. Kinderen kunnen een boek uit de kast pakken en als het weer uit is, laten ze het verder zwerven.”

Welke duurzame boodschap heeft u voor andere Oldenzalers?

“Ouders zou ik willen meegeven om duurzaam gedrag te belonen, óók als je eigenlijk liever niet hebt dat je kind bijvoorbeeld een vies pakje drinken van straat pakt om het vervolgens weg te gooien. En neem kinderen serieus, luister naar ze en laat ze vrij denken. Daarnaast zijn mensen met mooie verhalen altijd welkom op de Wendakker. We hebben hier regelmatig gastdocenten die verhalen uit de praktijk vertellen. Denk aan een ervaringsdeskundige die vertelt hoe het is om een handicap te hebben of een bedenker van een duurzaam idee. Daar kunnen kinderen zoveel van leren.”

Sam uit groep 7 over de Duikerdag

“Een goed idee hoeft niet per se een machine te zijn, mensen kunnen zelf ook iets doen”

Sam, leerling uit groep 7 én manager van de zwerfboekenkast, deed in 2018 samen met twee schoolgenootjes namens de Wendakker mee aan Change Maker Challenge van Dopper. Hun idee: de Duikerdag, waarbij alle duikers van de wereld zich één keer per jaar inzetten om alle plastic uit de zee te halen. Op de vraag hoe hij op dit goede idee kwam, komt een net zo briljant antwoord: “een goed idee hoeft niet per se een machine te zijn, mensen kunnen ook zelf iets doen.” Om zijn school nog duurzamer te maken, heeft hij een praktisch voorstel. “Nog meer prullenbakken. Niet iedereen wil een stukje lopen om iets netjes in de prullenbak te gooien.”

(bron: Gemeente Oldenzaal)